WHO YOU?

Saan pupulutin
kung hindi ako
hindi ikaw
hindi sila
hindi tayo
ang sumatutal sa mundo?
pinanatiling pulpol ang sintido
ng pagsulong at pag-asenso.
nalunod
nahibang
sa layaw ng materyalismo,
sa pag-aakalang walang
hangganan ang lahat.

saklot ng kamangmangan;
hinanap natin ang ligaya
sa layaw lang ng katawan;
nilason ng ilusyon,
pinili natin ang lumimot
mas ginustong paglingkuran
kaysa ang maglingkod,
mas ginustong pagsilbihan
kaysa ang magsilbi,
nahirati
sa pag-aakalang
     tayo ang panginoon,
na tayo ang may tangan
     sa ating mga palad,
kaya't
huwag ipagtaka ang
     sandamakmak na paghihirap,
hindi natin kontrolado
     ang lahat-lahat...
may mga bagay 
na dapat tanggapin,
may mga tanong 
na dapat na isipin,
may mga sagot
na dapat paglimiin,
"ano tayo sa materyal na mundo?"
"Sino nga ba Ako?"
mga basikong tanong
     ng uhaw sa talino!

ANG BUNGA

Niyakap ko ang puno
at pinakinggan niya ang tibok ng puso
hinigpitan ko ang yakap
humakab ang balat sa bulas
ng kanyang katawan
huminga ako nang malalim
idinampi ko ang pisngi
sa maaligasgas niyang balat,
nararamdaman ko ang tatag,
ang 'di matinag na ugat
nakalingkis sa lupa
nakakapit sa bato
nakayapos sa mundo;
at ako; tiwalag na elemento
ng sinasabing buhay,
humihinga ngunit patay
balot ng lumbay
ang naliligaw na sarili
sa artipisyal na ligayang
nilalasap ng katawan,
hangal ang nagsasabing 
tangan niya ang kalayaan,
ang palalong biro ng namimilog
na buwan ay halakhak 
sa insulto ng kabaliwan!

Matagal ko nang nalimot ang sarili,
at ngayon yakap ko ang tatag
ang tikas at ang bulas;
nakakanlong sa malabay
na sanga at dahon,
naghihintay ng takdang panahon
upang mamintog
sa likas na pagkahinog;
at kung walang pumitas
at sa lupa ay mahulog
hindi na rin masamang 
lantakan ng uod.

APPLE

 May tula ang tamis ng mansanas
kahit di pa tuksuhin ng ahas
ang ilusyon ni Eba,
Adan na rin kita!
babaeng hinugot sa tadyang
ng babae!      
ngunit ano ito?
Ilusyon bang mahirati
nang magmahalan tayo,
at lasahan ang hiwaga
ng sinasabing pag-ibig?
may kamandag at lason
ang purong pagsinta;
“huwag patutuklaw
sa sinasabi nila”
huwag na huwag
padadaig; igigilgil natin
ang maging malaya!

MASAKER

Hinihila ng ulap
ang mga talukap
ngunit 'di magpatulog
singaw ng nilalagnat na lupa;
nagbibitak ang balat nito,
kinatas ng galit na araw
ang hindi birong panunuyo ng linang
wala nang sisibol
wala nang mamumukadkad
kinapon na ng tagtuyot
ang pagsulpot ng buhay
'di na uusbong pa ang mga butil
'di na kakaway pa ang ginintuang uhay
wala nang anyaya
ang masaganang tag-ani
o ang malulutong na halakhakan
sa panahon ng paggapas,
kinakain na ng bituka ang utak
nilalamon na ng gutom ang mga pangarap
humahalukay sa sikmura
ang binastardong dignidad
ng binalahurang dangal
ng binalasubas na pagkatao
habang parang maning nginangalot
ang bala ng estado!

KALMA

Hindi kaya ng alinsangan
ang namimigat nang mata;
hinihigop ng init
lakas ng katawang 
nakabilad sa araw,
at kahit ang gabi'y
hindi mapahupa ang banas
nangangatas, nanlalagkit
ang hubad na katawan...

maging ang isip ay napapaso,
bigo, ang pagtimo sa ulirat
ng unti-unting pag-akyat,
paggapang sa ugat
ng dugong sumisilakbo
umaapaw sa pagkulo;
uminit man ang ulo'y 
payapa pa rin ang puso,
kalmado,
tulad ng nagbabagang yelo
'di maintindihan ang lamig
'di maunawaan ang init;
ang mamulat ay 'di lamang
sa istriktong pagmamasid,
mangyaring matutong manahimik
matutong makinig
matutong pumikit
dinggin ang malamyos
at dalisay na tinig
na magtuturo sa liwanag
ng daang pabalik...

"OVER"

Umuusig ang palatak
sa nabibinging konsensya,
waring hinahasa ang nagngangalit
na ngipin sa askad ng kagat
ng tiniis kong damdamin;
may binubong asin
nang iyong sariwain ang langib
sa sugat ng ating nakaraan.

Hindi na ba hihilam
dalisdis ng luha?
nang minsan mo kong saktan,
nang minsang magkasakitan,
nang minsang magsumbatan
sa mga alaalang
     pumupulbos sa dibdib
nang-uusig na hinanakit
talusirang pag-ibig!
hindi pala sapat ang kapatawaran
ang paglayo ay pag-anyaya
     sa kapanatagan!

FILIPINO, PILIPINO, PILIPINAS

i.

Filipino, Pilipino, Pilipinas
wika, lahi't bansa
     itong matatawag
ugat-kaluluwang
     doon nakalimbag
ang saysay at diwa
     ng liping marangal!
liping nakitalad,
lahing nakibaka,
wikang siyang budhi
     ng pagkakaisa,
wika, lahi, bansang
     tinig ay pag-asa
ng bayang ang hangad
     ay maging payapa.

ii.

Wikang Filipino!
wika ng lahing marangal;
wikang magbubuklod
     sa ka-Pilipinuhan,
kaya't susumpain
     silang mga hangal
na sa kasaysaya'y
     bumigti
     sumakal
sa wikang minahal;
patayin ang wika
ay batas at atas
     ng iilang ungas,
tagahimod-tumbong
bentador ng laya
     isang kataksilan...
na kung ipatupad
     lahing Pilipino'y
     sa kapahamakan tiyak
     masasadlak,
madilim ang bukas
     ng lahing ang dila'y
     ibinartolina, hindi makapiglas!

iii.

Ngunit,  
     ang wika ng bansa'y
     wikang nakibaka!
kolektibong lakas
     ang nag-ipun-ipon
     ang nagkawit-bisig
     ang nagsama-sama,
dagundong ng yabag
ingay-alingawngaw
martsa sa kalsada;
     ang igkas-kamao
     ngitngit ng pagsulong
     sa mga protesta!
Niyanig ng sigaw
     at ng panawagan,
"ang wika, ang bayan,
     ipaglaban!"
iginilgil ito nang walang atrasan,
at hindi sumuko
     nang 'di mapakinggan!
walang takot,
buong tapang
     na nagsulong
     nakisangkot
upang bigyang dangal
wikang binusabos
handa lagi kaming
     suungin ang gusot,
upang ipagtanggol
     wikang pinuntirya
     ng mga balakyot!

iv.

Sapagkat,
     ang wika ng bayan
     ay armas at lakas,
Wikang Filipino
     ang hahasang talim
     sa minsang pinunggok
     na dunong at utak;
at Filipinolohiya
     ang larang at galing
     sa sikhay ng isip
     tungo sa pag-unlad,
dahil bayan tayong
     may kultura't tatak
wika nati'y
     patuloy sa pag-usad
     pumipintig sa ugat
     bukal ng dugong
          bumubulwak...
     yumayabong
     sumusulong
     lumalawak!

v.

Filipino
Pilipino
Pilipinas,
Wikang nakibaka, lahing nagkaisa
bayang ninanais ay maging
     payapa!
wika, lahi, bansa tayong
     punung-puno ng pag-asa
sumusuong
nagtatanggol
lumalaban
bumabangga ng harapan
sa harang ng mailap 
     na kapayapaan!
Filipino
Pilipino
Pilipinas
Wikang kaluluwa
Lahing mararangal
Ang bayang magiliw!
Perlas ng silangang
     'di na pasisiil!
Ang wika
Ang bayan
     anuman ang hilahil
ay 'di na palulupig
hindi na pasisikil!